Czy kwas foliowy może być szkodliwy?

Nie, kwas foliowy nie ma żadnych działań niepożądanych. W dawce nie większej niż 0,4 mg może być stosowany
przez wiele lat...

Konsekwencje dla płodu

Niedokrwistość i obniżone stężenie żelaza w surowicy matki wywierają pośrednio wpływ na stan płodu, a poprzez obniżenie rezerw żelaza w jego organizmie również na stan noworodka. Żelazo jest w sposób aktywny transportowane przez łożysko od matki do płodu, a następnie magazynowane w wątrobie dziecka. Proces ten osiąga największe nasilenie po 36 tygodniu ciąży. Nawet przy obniżonym stężeniu żelaza u matki płód jest w stanie zgromadzić odpowiednią ilość tego pierwiastka, pod warunkiem, że u kobiety nie występuje skrajnie ciężka niedokrwistość oraz oczywiście nie urodzi się on przedwcześnie.

Okazuje się, że dzieci matek z niedokrwistością rodzą się z niższą masą urodzeniową i są bardziej zagrożone wystąpieniem niedokrwistości w pierwszym roku życia, kiedy podaż żelaza w pokarmie jest mała. Nie można również pominąć doniesień o tym, że u dzieci tych pojawiają się częściej zaburzenia zachowania oraz funkcji poznawczych. Istnieją prace, w których wykazano, że niska masa urodzeniowa dzieci matek z niedokrwistością może wiązać się z występowaniem nadciśnienia tętniczego w późniejszym ich życiu.

Dla kobiety ciężarnej i planującej ciążę bardzo ważne jest dbanie o prawidłową podaż kwasu foliowego. Kwas foliowy bierze udział w podziałach komórkowych, na jego niedobór szczególnie narażone są szybko dzielące się komórki tkanek płodu. W ciąży ma miejsce wzrost zapotrzebowania na kwas foliowy, przy zbyt małej podaży tej witaminy jej stężenie w surowicy kobiety ciężarnej spada, osiągając około 50% w terminie porodu. Na niedobór kwasu foliowego, podobnie jak żelaza, narażona jest co trzecia ciężarna. Mimo, iż jest to związek bardzo rozpowszechniony (znajduje się w dużej ilości głównie w zielonych, liściastych warzywach), ulega szybkiej dezaktywacji w wyniku działania wysokich temperatur. Warto pamiętać, że obniżenie stężenia kwasu foliowego ma miejsce również u osób nadużywających alkoholu.

Niedobór kwasu foliowego jest bardzo niekorzystny dla kobiety i jej dziecka. Powoduje on występowanie niedokrwistości u ciężarnej i, w podobnym mechanizmie jak niedobór żelaza, u noworodka. Od pewnego czasu wiadomo również, że obniżone stężenie kwasu foliowego u matki może sprzyjać powstawaniu wad wrodzonych u potomstwa. Najpoważniejszymi z nich są wady cewy nerwowej, ale mogą to być też rozszczepy wargi i podniebienia. Mechanizm powstawania tych wad jak dotąd nie został wyjaśniony, ale wiadomo, że prawidłowe stężenia kwasu foliowego w surowicy u kobiety planującej ciążę w znaczący sposób zmniejsza ryzyko powstania takich wad u jej dziecka.