Najbardziej oczywistą rolą żelaza jest to, że jest ono substratem do produkcji krwinek czerwonych. Nie wszyscy jednak pamiętają o tym, że żelazo poprzez wpływ na enzymy oksydoredukcyjne bierze udział w funkcjach wielu innych komórek. Dlatego sama niedokrwistość, która może mieć różne nasilenie, nie tłumaczy wszystkich powikłań mogących wystąpić u ciężarnej z niedoborami żelaza. Niedobór żelaza powoduje zmiany aktywności neurotransmiterów, nieprawidłowości w komórkach nabłonka, może być przyczyną zaburzeń kurczliwości mięśni i funkcji przewodu pokarmowego. Spadek stężenia żelaza w surowicy sprzyja obniżeniu krzepliwości krwi, zwiększeniu produkcji prostaglandyn i katecholamin.

Zmniejszenie liczby krwinek czerwonych i ich wysycenia hemoglobiną oznacza zmniejszenie zdolności przenoszenia tlenu i w efekcie powoduje niedotlenienie ustroju. Do klinicznych objawów niedokrwistości u ciężarnej należą zmęczenie, zawroty głowy, bóle głowy, niska tolerancja wysiłku fizycznego i dolegliwości ze strony układu sercowo-naczyniowego. Niedotlenienie może ponadto prowadzić do wielu powikłań na każdym etapie zaawansowania ciąży.

W pierwszym trymestrze ciąży, kiedy mają miejsce najbardziej intensywne podziały komórkowe, niedotlenienie może wywoływać nieprawidłowości rozwoju zarodka i kosmówki. Mogą powstawać wady wrodzone zarodka, może dojść nawet do jego obumarcia i poronienia.

W dalszym przebiegu ciąży niedokrwistość, w różnych mechanizmach, między innymi upośledzenia biosyntezy białek układu krzepnięcia krwi, może być przyczyną przedwczesnego odklejenia łożyska.

Przedłużające się niedotlenienie może w wyniku zwiększenia syntezy prostaglandyn i katecholamin prowadzić do wystąpienia czynności skurczowej i porodu przedwczesnego. Przewlekle niedotlenienie może spowodować zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego płodu lub nawet, w wyjątkowo ciężkich przypadkach (obniżenie stężenia hemoglobiny poniżej 9 g%) jego zgon.