Kwas foliowy (z łac. folium - liść) jest witaminą z grupy B odkrytą dość przypadkowo na przełomie lat 30-tych i 40-tych dwudziestego wieku.

Właściwości lecznicze drożdży znano już od wieków. W polskich dziewiętnastowiecznych farmakopeach można znaleźć informację, że Faex medicinalis (drożdże lekarskie) używane były w recepturze do sporządzania pigułek, stosowano je jako środek witaminowy w leczeniu zaburzeń przewodu pokarmowego i schorzeń skórnych. Liczni ówcześni badacze próbowali znaleźć składnik drożdży decydujący o ich właściwościach leczniczych.

Próbę taką podjął też angielski lekarz Lucy Wills, który przeprowadził następujący eksperyment: u małp zastosował dietę wywołującą niedokrwistość, która ustąpiła po podaniu zwierzętom autolizowanych drożdży. W 3 lata później Wills z Evansem potwierdzili przydatność kliniczną preparatów drożdży u pacjentów chorych na niedokrwistość megaloblastyczną.

Kolejni badacze - Stockstad i Mauming wykazali, że kurczęta potrzebują do wzrostu nieznanego dotąd czynnika, który nazwali faktorem U. Znajdował się on w drożdżach, otrębach i lucernie. W 1941 roku Mitchell, Shunell i Wiliams otrzymali ze szpinaku związek, który nazwali kwasem foliowym. W roku 1946 Augier wraz ze współpracownikami zsyntetyzował kwas pteroiloglutaminowy.

W latach pięćdziesiątych stwierdzono związek między wadami cewy nerwowej, a dietą. Przypadki takie obserwowane były w grupach o niskim standardzie socjo-ekonomicznym i nasilały się u dzieci, które poczęte były w okresie zimowym oraz wczesną wiosną (tłumaczy się to dietą matek w okresie zimowym). W 1991 roku angielscy badacze wykryli, że u potomstwa kobiet, których pierwsze dziecko miało wadę cewy nerwowej, ryzyko ponownego wystąpienia wady jest o 75% mniejsze, w przypadku, gdy przed poczęciem przyjmowały one kwas foliowy. Kolejne badania przeprowadzone wkrótce potem na kobietach węgierskich potwierdziły tezę.

Tak liczne dowody, potwierdzające związek suplementacji kwasu foliowego i występowania u noworodków wady cewy nerwowej spowodowały, że w październiku 1992 roku U.S. Public Health Service oficjalnie zaleciło przyjmowanie kwasu foliowego w dawce 0,4 mcg przez kobiety w wieku rozrodczym.

Lek. med. Anna Matyja